De zon wordt op 4 januari gedeeltelijk bedekt


De opkomende zon lijkt laag aan de hemel heel groot, niet rond, maar wat afgeplat. Bij veel vocht in de lucht heeft ze een gele, oranje of zelfs rode kleur.



Op 4 januari is er ‘s ochtends vroeg een merkwaardig gebeuren. De zon mist bij zijn opkomst (in Maastricht om 8.39, in Den Helder om 8.54 uur) “een hapje”. We kunnen het rechter bovenste deel van de zon niet zien, er is een scherpe afscheiding tussen het donkere en het oplichtende deel. De zon lijkt op een ochtendsikkel!
Bij een helder hemel is het zonlicht zo intensief, als het ware witter dan wit, dat de ogen beschermd moeten worden. Gebruik een speciale eclipsbril, een gewone zonnebril biedt onvoldoende bescherming. 
Bij het stijgen wordt het donkere deel steeds groter. De zonnesikkel wordt niet alleen smaller, ze krijgt bovendien een andere stand. De beide horens gaan steeds meer omhoog wijzen, zie afbeelding.



Wanneer de zon zo laag boven de horizon staat, is de kans groot dat ze in de nevels vertoeft, een gele, oranje of rode kleur heeft en als afgeplatte zon er extra breed uitziet.



Waar is de maan op 4 januari? De bedekte zon geeft antwoord op deze vraag. Het hapje aan de rechter bovenrand van de opkomende zon komt door de maan, die heel kort voor de zon opkomt, iets noordelijker. Aan de toenemende bedekking van de zon kunnen we aflezen dat de maan langzamer dan de zon van oost naar west beweegt. De maan, die ons als hemellicht zo vertrouwd is, blijkt een ondoorschijnend zwart lichaam te hebben. De hele zonneschijf blijft licht geven; ze wordt zelf niet verduisterd! Ze wordt alleen bedekt door de maan.



Omdat de bedekking op 4 januari zo laag boven de horizon plaats vindt, kunnen de zonnesikkels bijzonder fraai en groot eruit zien en kun je goed volgen hoe de gestalte veranderd. De mooiste periode is ongeveer van 9 uur tot half 10.